امام صادق عليه السلام فرمود : موضوع غيبت سرَى است از اسرار خداوند و غيبى است از غيوب الهى، چون خدا را حكيم مى دانيم بايد اعتراف كنم كه كارهايش از روى حكمت صادر مى شود گرچه تفصيلش براى ما مجهول باشد .1

از اين حديث به خوبى آشکار مى شود كه علت و فلسفه اصلى غيبت، جزء اسرار الهى است و جز ائمه اطهارعليهم السلام كسى نمى داند آن ها هم مأذون به بازگوكردن آن نبودند. ولى در پاره اى روايات 2

بعضى از حكمت هاى آن بيان شده كه به آن ها اشاره مى كنيم:

1-آزمايش و امتحان : امام موسى بن جعفر عليه السلام مى فرمايد: براى صاحب الامر ناچار غيبتى خواهد بود، به طورى كه گروهى از مؤمنين از عقيده برمى گردند. خدا به وسيله غيبت، بندگانش را امتحان مى كند. 3

2- بيعت نکردن با ستمکاران : على بن موسى الرضا عليه السلام فرمود: گويا شيعيانم را مى بينم كه هنگام مرگ سومين فرزندم 4 امام عسكرى عليه السلام در جست و جوى امام خود همه جا را مى گردند، اما او را نمى يابند. عرض كردم براى چه؟ فرمود: براى اين كه امامشان غايب مى شود. عرض كردم چرا غايب مى شود فرمود: براى اين كه وقتى با شمشير قيام كرد، بيعت احدى درگردنش نباشد. 5

3- نجات از قتل : زراره از امام باقر عليه السلام نقل مى كندكه آن حضرت فرمود: قائم بايد غايب شود، عرض كردم چرا؟ فرمود: ازكشته شدن مى ترسد ... 6

4- آمادگي پذيرش : كيما براى تحقق يك انقلاب همه جانبه در سطح جهان، علاوه بر وجود رهبرى شايسته، آمادگى عمومى نيز لازم است.

-----------------------------------------------
 1- بحارالانوارج 52ص 91
2-  بحارالانوارج 52 باب علة الغيبة.
3- بحارالانوار ج 52 ص 3 1 1 .
4- بحارالانوارج51 ص 52 1.
5- همان
6- مهدى انفلايى بزرگ آيت الله مكارم شيرازى، ص240.